| Günümüzde pekçok insan tekrarlayan ağız yaralarından
şikayetçidir. En sık görülen tekrarlayan ağız yaraları aft ve
uçuktur. Aft ve uçuk aynı belirtileri gösterdiği için, ağızda
meydana geldiğinde birbirinden ayırt etmek zordur. Aft ve uçuğun
oluşum nedenleri ve tedavisi tamamen farklı olduğu için ayrımı
önemlidir.
 AFT
Aft, ağız içinde genellikle dil üzerinde, yumuşak damakta,
yanak ve dudak mukozasında ve farenkste görülen, oldukça ağrılı,
küçük, yüzeysel ülserlerdir. Bayanlarda erkeklere oranla daha
fazla aft ortaya çıkar. Aftın meydana gelmesini hızlandıran
ve seyrini kötüleştiren pekçok faktör saptanmasına karşın,
meydana gelme sebebi henüz tam olarak açıklanamamıştır.
Aft oluşumunu etkileyen faktörler
- Pek çok hastalıkta olduğu gibi stres, aft oluşumunun
en önemli nedenlerinden biridir. Bayanlarda adet dönemi
öncesi gerginlik de aft oluşumunu tetikler..
- Domates, sirke, turunçgiller gibi asitli yiyecekler, tuzlu
ve baharatlı çerezler, aft oluşumunu hızlandıran önemli
faktörler arasında sayılmaktadır.
- Sert yiyecekler, yanak ve dudağın ısırılması, diş fırçalama
işleminin sert olarak yapılması gibi travmalar da aft oluşumu
için uygun ortam hazırlar.
- Bazı sistemik hastalıklarda, örneğin Behçet hastalığında,
vücuttaki diğer belirtilerle birlikte ağız içinde aft oluşumu
gözlenmektedir.
- B12 vitamini ve demir eksikliğinin, ayrıca diş macunları
içinde bulunan kimyasal bir maddenin de aft oluşumuna neden
olduğu düşünülmektedir.
Tedavisi
Aftın kesin tedavisi henüz bulunamamıştır. Herhangi bir tedavi
uygulanmasa da aft ortalama 7-10 gün içerisinde kendiliğinden
iyileşir. İyileşme süresini kısaltmak için; sıcak,asitli ve
tahriş edici gıdalardan kaçınılması gerekir. Ayrıca klorheksidinli
ağız gargaraları veya tuzlu su ile gargara yapılması faydalı
olabilir.
 UÇUK
Uçuk, genellikle dudak kenarı gibi ağız dışı bölgelerde görülen,
nadiren ağız içinde de görülebilen, içi sıvı dolu küçük kabarcıklara
verilen addır. Uçuk genellikle ağrılıdır ve ağrı uçuk oluşumundan
birkaç gün önce başlar. Uçuğu oluşturan kabarcıklar zaman
içinde patlayarak kabuklanır. Uçuk ortalama 7-10 gün içerisinde
iyileşir.
Uçuğun oluşum nedeni herpes simpleks olarak adlandırılan
bir virüstür. Daha önce herpes enfeksiyonu geçirmiş olan kişilerde
pasif halde bulunan bu virüs; güneş ışığına maruz kalma, stres,
travma, yorgunluk, hormonal değişikliklerin olduğu durumlarda
aktifleşerek uçuk oluşumuna neden olur.
Uçuk bulaşıcıdır. Uçuğun patlamasından itibaren tamamen iyileşene
kadar olan süre, en riskli dönemdir. Uçuğu olan bir kişinin
kullandığı eşyalardan veya uçuğu olan biri ile öpüşmesi sonucu
bulaşır. Uçuk bulaşıcı olduğu için dokunulmaması gerekir.
Tedavisi
Günümüzde uçuğun tedavisinde antiviral uçuk kremleri kullanılmaktadır.
Antiviral uçuk kremlerinin başlangıç aşamasındayken yani ilk
belirtiler ortaya çıktığı zaman uygulanması, maksimum faydalanmasını
sağlar. Bu krem deriden geçerek uçuk virüsünü etkiler ve uçuğun
deriye vereceği zararı engeller.
Aft ve uçuk arasındaki farklar
- Aft sadece ağız içinde meydana gelir. Uçuk ise nadiren
ağız içerisinde, genellikle ağız dışında meydana gelir.
- Aft bulaşıcı değildir, uçuk bulaşıcıdır.
- Aftın oluşumu henüz tam olarak açıklanamamıştır, oysa
uçuk bir virüs enfeksiyonudur.
|
